از روزهایی که در برنامه زنده آسمان شب شبکه چهار سیما، از آخرین رویدادهای نجومی و فضایی جهان می گفتم، دو سه سالی بیشتر نمی گذرد.
زمانی که خیلی ها در خیابان سلام می کردند، پرسشهای نجومی و فضایی می پرسیدند یا بر سر آنچه که باید پولی پرداخت می کردم، قسم می دادند که حساب نمی کنند.
همان زمان دوستان روزنامه نگار خودم، من را خائن خطاب می کردند که وابسته شدم و نون به نرخ روز می خورم.
حال که از آخرین برنامه تلویزیونی ام (غیر زنده) چهار ماه گذشته، راحت می توانم بگویم، که هیچ کس جز کارگردان، آن هم بر طبق معیارهای حرفه ای، در این سه و سال نیم اجرا، نگفت کاری بکن یا نکن، حرفی بزن یا آن که ما می خواهیم بگو.
جای تیشه های خورده بر دلم را لبخندهای مردم مرمت می کرد. روزهایی بود که افسرده این همه ناملایمت نزدیکان بودم ولی همان روز یک آبدارچی من را می دید و می گفت که فقط برنامه ما را از تلویزیون مشاهده می کند. کودکی در خیابان عکس یادگاری می گرفت یا آن یکی از شهرستان برای شرکت در جشن برنامه به تهران می آمد و ...
یادم نمی رود یک بار که نیم ساعت به پخش برنامه زیر پل پارک وی، خودرو در حال گردش به چپ به سمت جام جم بود، فرد دیگری، من را از داخل خودرویش شناخت، شیشه را پایین داد و با صدای بلند جواب سوال برنامه هفته پیش را پرسید! از کارمندان گمرک جلفا تا مسئولان چابهار، راحت پیدا می شدند، آنهایی که برنامه آسمان شب به کارگردانی سیاوش صفاریان پور را هر هفته دوشنبه ها می دیدند. این ها فقط گوشه ای از برخوردهای مردم بود که همیشه به من امید می داد. امید به مثمر ثمر بودن و تاثیر گذاشتن! با این حال تمام آنچه که من در این چند سال از دوستان نزدیک کشیدم، ذره ای از آنچه بود که سیاوش صفاریان پور می کشید.
اما وقتی که آسمان شب خاموشانده شد، ورق برگشت! تمام منتقدان فعالیت ما در صدا و سیما در رکاب دوست و همراه، این بار از آسمان شب و تاثیراتش گفتند. نوشتند که این برنامه چه تاثیری داشت و در این ده سال پخش، چه رنجهایی گروه برنامه ساز کشیدند. راه و چاه پیشنهاد می کردند که سرنوشت برنامه چه شود و چگونه مخاطبان، مسئولان صدا و سیما را مجاب به بازگشت برنامه کنند.
نمی دونم باید بخندم یا بگریم برای این مملکت دورو؟ آقای محترم، خانم محترم! مگر شما نبودی که این کار را از اساس بی ارزش و بی تاثیر می دانستی! مگر تو نبودی که به من می گفتی وابسته؟ پای حرفت بایست! اگر نمی ایستی، لااقل بگو اشتباه کردم!
حال در روزنامه جدیدی به نام «هفت صبح» مشغول به کارم (که به تازگی منتشر خواهد شد)، دوباره همین آش و همین کاسه! این بار هم دوستان مشغول در رسانه های دیگر به پیشواز آمدند.
خانمی که به ما می گی بی شرف، خانمی که به ما می گی مرده شور، آقایی که می گی برخی مرده ها شستن ندارند، آقایی که می گی وابسته و سرکوبگر! تو آزادی که بگی، ولی بدان که من می شنوم. فقط سر حرفت بمان و اگر نماندی لااقل به اشتباهت فکر کن!
گرچه رسانه ملی ایران، بازی بسکتبال ایران و ایالات متحده آمریکا در عصر امروز (چهارشنبه 10 شهریور) را پخش نکرد، اما این سبب نشد که مشتاقان تماشای این بازی جام جهانی بسکتبال 2010، فرصت را از دست بدهند؛ برخی به استانبول سفر کردند و برخی هم مثل من از تلویزیونهای اینترنتی تماشاگر این بازی زیبا بودند. نتیجه گرچه دلچسب نبود (88 به 51 به نفع آمریکا) ولی بازی همراه با اعتماد به نفس بازیکنان ایرانی در مقابل تیم کشوری که در این ورزش اصطلاحاً دارای صنعت است، بازی را تماشایی کرد.
دو گزارشگر ای.اس.پی.ان 3 (ESPN3)، بارها در لابه لای صحبتهای خود از بازیکنان ایرانی همچون حامد حدادی تعریف کردند و گهگداری از سختی های حضور آنها (از جمله دریافت ویزا) برای حضور در آمریکا گله کردند؛ از همه مهمتر جسارت تیم ایران در برخی از صحنه ها را مورد ستایش قرار دادند.
همزمان با برگزاری این بازی، رسانه ملی به پخش سریالهای ماه رمضان و برنامه های مناسبتی پرداخت، شاید چون نتیجه باخت از پیش مشخص بود. به نظر من پخش این بازی به صورت زنده، بر عکس آنچه پنداشته می شد که سبب سرخوردگی در جامعه می شود، می توانست سبب بالارفتن اعتماد به نفس و واقع بینی در بین توده مردم شود. زنده نمایی پرتاب موفق فضاپیمایی به فضا یا پخش همراه با تاخیر برد در رقابتی جهانی، درست است که گلچینی از موفقیتهای ما ایرانی ها است ولی نه فقط سبب اعتماد عمومی به رسانه ملی نمی شود، بلکه سبب پس زنی مخاطب آگاه می شود. در مورد این بازی نیز گرچه در ابتدای راند 2 و انتهای راند 4، بازی از دست بسکتبالیستهای ایرانی خارج شده بود ولی در عمده بازی آنچه را که در توان داشتند گذاشتند. پخش همت و اعتماد به نفس بسکتبالیستهای ایرانی در همین رویارویی به مراتب می توانست نتایج بهتری در برابر اعلام فقط نتیجه این بازی در رسانه ملی داشته باشد.
ای کاش اندکی از حساسیتی که در پخش صف آرایی دو تیم ایران و آمریکا در فوتبال (بازی ایران و آمریکا در جام جهانی 1998 فرانسه) و کشتی (جام جهان پهلوان تختی 1377 در تهران) وجود داشت، برای بسکتبال نیز محقق می شد، تا شاید به همین بهانه مخاطبان این رشته، فرصت تماشای بازی تیم ملی خود را در جام جهانی از دست ندهند. البته اکنون شک می کنیم که شاید آن دو بار هم احتمال می دادیم که شانس برد ما بیش از باخت است و همچون کره شمالی از پخش باختهایمان می هراسیم.
ژرفای شماره 199 ماهنامه نجوم اختصاص پیدا کرده است به نجوم در تلویزیون.
پاتریک مور، کارل ساگان، مایلز اوبرایان، آرتور سی. کلارک، کریس لینتات، دکتر جی و خیلی های دیگر را بسیاری از مشتاقان نجوم و فضا می شناسند؛ افرادی که علم نجوم و فضا را از دریچه تلویزیون اشاعه دادند.
اما افسوس که اندک نمونه ای در ایران باقی مانده است.
برنامه تلویزیونی آسمان شب شبکه 4 سیما، به کارگردانی، تهیه کنندگی و اجرای سیاوش صفاریان پور یکی از بهترین نمونه های ایرانی در برنامه سازی علمی در تلویزیون است. برنامه ای که بخش عمده ای از ژرفای شماره 199 ماهنامه نجوم به آن اختصاص یافته است.
آسمان شب اردیبهشت امسال (1389)، وارده ده سالگی خود شد، اما معلوم نیست که برنامه تازه به ثمر رسیده، ده سالگی اش را تمام می کند یا نه!
اگر سری به فهرست فیلمهای روی پرده و نمایشهای روی صحنه ماه خرداد توی کشور بزنید، با یک حساب سرانگشتی به این نتیجه می رسید که ماه خرداد، ماه خنده است.
هفته پیش با دوستان روزنامه نگار پا شدیم رفتیم به دیدن یک تاتر به اصطلاح طنز.
من هم مثل خیلی از دوستان، بار اولم بود که به دیدن این تیپ تاتری می رفتم.
تاتر به مثابه هنر نمایشی، جایگاه خودش را داده بود به ملقمه ای از رقصهای آقایون و خانم بازیگر، جکها و طنزهای سکسی و لودگی های لوس و بی مایه.
گویا ماه خرداد آنقدر ماه خنده است که مردم را باید به هر شکل خنداند حتی با مجوز رقص خانم بازیگر. نمی دانم این ماه خنده، چرا لبخندی به کتابها و آثار نفیسی که در انتظار مجوزند نمی اندازد؟
دیروز به نمایشگاه کتاب رفتم؛ قصدم خرید کتاب نبود، می خواستم آمار و اطلاعات کتابهای نجومی چاپ شده را برای برنامه امشب رادیو تهران، برنامه روی موج نجوم، در بیاورم.
دو مورد خیلی تاسف برانگیز بود:
1- بخش کتابهای ریالی (بدون بن ارزی) ضعیفتر از تمام سالهای گذشته بود و فقط سه راهرو (یا بهتر بگم: چادر) به آن اختصاص داده شده بود.
2- در بخش کتابهای عمومی فارسی، بسیاری از انتشاراتی ها، کتابهای انتشارات دیگر را می فروختند و در اصل چون کتابهای چاپ شده اندکی داشتند، کتابفروشی بودند تا انتشاراتی. نمونه آن هم غرفه انتشارات حق بین، در این غرفه چشمم به کتاب «روزنامه دولت علیه ایران» افتاد، کتاب وزینی که کتابخانه ملی چاپ کرده است و سال پیش در نمایشگاه کتاب به قیمت 1500 تومان به فروش می رسید. این کتاب در روزهای آغازین نمایشگاه کتاب پارسال نایاب شد و دیگر تجدید چاپ نشد. امسال غرفه حق بین همین کتاب را با قیمت 20000 تومان یعنی 13 برابر عرضه کرده بود و با اینکه صفحه اول کتاب نوشته شده است چاپ کتابخانه ملی، ادعا می کرد که خودش این کتاب را به چاپ رسانده است.
* - کل نمایشگاه یک خوبی داشت و آنهم اهدای بنهای جدید به صورت کارت الکترونیکی، بماند که در عمده غرفه ها این کارتها کار نمی کرد و صف دریافت آن چند صدمتری بود.
پ.ن:
سه کتاب جدید را برای عرضه در نمایشگاه ویراستاری علمی کردم، ناشر محترم هم یادش رفت بر خلاف آنچه که پیش از این اتفاق افتاده بود، نامم را در ابتدای کتاب بیاورد. این هم از جفای روزگار.
دسترسی به بخش ویکیپدیای انگلیسی به طور کامل از طرف عمده خدمات دهندگان اینترنت تهران از امروز قطع شد. از اواسط هفته پیش دسترسی به ویکی مدیا (مجموعه فایلهای رسانه ای مجموعه ویکیپدیا مانند فیلم و عکس) در تهران امکان پذیر نبود.
از تهران با مراجعه به http://en.wikipedia.org بخش انگلیسی ویکیپدیا، هم اکنون با پیام این وبسایت به دستور مقامات قضایی فیلتر شده است، مواجه می شوید.
فیلتر کردن یک دانشنامه علمی، گامی بزرگ اما رو به عقب است. خدا به خیر کند.
تکمیلی:
ویکیپدیای انگلیسی پس از چند ساعت رفع فیلتر شد. جالب اینجاست که ویکیمدیا هم امروز رفع فیلتر شد، البته هیچ بعید نیست که موقتی باشد.
پنجشنبه گذشته، آغاز 10 سالگی برنامه تلویزیونی شبکه 4 سیما بود. برنامه ای که از 16 اردیبهشت سال 1381، همزمان با روز نجوم، روی آنتن رفت و همچنان هم از این شبکه پخش می شود.
پنجشنبه جشنی برگزار شد که تمامی فعالان و دست اندرکاران این برنامه در سالهای مختلف دعوت شده بودند، برخی دوستان آمدند و خیلی ها هم نیامدند.
قرار بود ساعت 20 و 30 دقیقه تا ساعت 22 برنامه به صورت زنده روی آنتن باشد؛ اما گویا (نمی شود با اطمینان گفت) پخش پارازیتهای محلی سبب شد تا ساعت 21 ارتباط ماهواره ای واحد سیار با واحد پخش قطع شود؛ پس از چند بار تلاش ناموفق سرآخر برنامه با یک ساعت تاخیر از ساعت 22 از سر گرفته شد. در این مدت دو اتفاق قابل توجه افتاد، یکی خونسردی بیش از حد سیاوش صفاریان پور در زمان قطع ارتباط، جوری که سوال برانگیز شده بود و دومی هوشمندی و سرعت العمل دوستان در پخش شبکه 4 که بلافاصله پس از قطع ارتباط، برنامه های مربوط به نجوم را روی آنتن بردند.
من هم ده سالگی آسمان شب را به سیاوش صفاریان پور و پیشگامان برنامه تبریک می گویم.
پ.ن: جالب است بدانید که طولانی ترین برنامه تلویزیونی جهان، برنامه نجومی آسمان در شب (The Sky at Night) بی بی سی است که از 4 اردیبهشت 1336 تا به امروز، به صورت مستمر و با اجرای مجری معروف خود، سر پاتریک مور، پخش می شود. این برنامه در کتاب رکوردهای گینس به ثبت رسیده است.
از ساعت 10 دیشب (چهارشنبه)، در برنامه رادیویی «کارآگاهان علم» رادیو جوان به کارگردانی خانم مرادی شرکت داشتم. خیلی خوشحال شدم که در برنامه ای با حضور آقای دکتر رضا منصوری و دوست و همکار عزیزم آقای صارمی فر برنامه مشترکی داشتم. موضوع برنامه سیاهچاله ها بود. از آنجا که آقای دکتر منصوری جای استاد ما را داشتند، من و آقای صارمی فر بیشتر در نقش مجری کارشناس برنامه را اجرا کردیم تا کارشناس؛ منظورم این است که بیشتر سوال پرسیدیم از آقای دکتر منصوری تا اینکه بخواهیم پاسخی به پرسشی بدهیم. واقعاً خوشحالم که آقای دکتر منصوری این قدر با حوصله و فروتنی در اینگونه برنامه های رسانه ای حضور فعال دارد.
پ.ن:
1- کتابی به نام «سیاهچاله ها» را سال پیش ویراستاری علمی کرده بودم و چاپ شده بود. اگر علاقه مند به تهیه این کتاب بودید و امسال به نمایشگاه کتاب رفتید، در انتشارات حکمت و انتشارات بصیرت می توانید این کتاب را بیابید.
2- امروز (پنج شنبه) برنامه تلویزیونی آسمان شب شبکه 4 سیما به 10 سالگی می رسد. ویژه برنامه 10 سالگی آسمان شب، امشب از شبکه 4 ساعت 20 و 30 دقیقه تا ساعت 22؛ مبارک باشد :)
← صفحه بعد
نظرات ()
